Με αφορμή το προηγούμενο post έλαβα από τον Κο Ελευθέριο Ζούρο, καθηγητή Εξελικτικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, μια σημαντική διευκρίνιση με την οποία αίρεται η διαδεδομένη παρανόηση (που αναπαράγεται από την συνέντευξη της Κας Γιαμαρέλλου στην Καθημερινή) ότι τα είδη παρακολουθώντας, τρόπον τινά, τις μεταβολές στο περιβάλλον τους, αναπτύσσουν προσαρμογές, που τα βοηθούν να προσαρμόζονται σε αυτό.
Σπεύδω λοιπόν να την αναρτήσω, μια και η περιεκτικότητα και η σαφήνεια της διατύπωσης, θα είναι προς όφελος των αναγνωστών του blog.
“Επειδή στην αντιγραφή του DNA γίνονται λάθη, μορφές ανθεκτικές σε ένα αντιβιοτικό προκύπτουν παντού και πάντοτε (μεταλλαγμένα βακτήρια). Όταν όμως δεν υπάρχει το αντιβιοτικό στο περιβάλλον, τα βακτήρια αυτά δεν έχουν «μέλλον» γιατί, πέρα από το ότι αποτελούν μια πολύ μικρή μειοψηφία, συνήθως υστερούν έναντι των μη μεταλλαγμένων στο ρυθμό επιβίωσης και πολλαπλασιασμού. Αντίθετα η παρουσία του αντιβιοτικού σκοτώνει τα μη μεταλλαγμένα (την μεγάλη πλειοψηφία των βακτηρίων) και αφήνει τα μεταλλαγμένα να κυριαρχήσουν – ουσιαστικά να μονοπωλήσουν- τον πληθυσμό. Έτσι τα νοσοκομεία μας καταντούν να είναι γεμάτα από ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια». Αυτή η πεζή περιγραφή του φαινομένου βάζει τα πράγματα στη θέση τους: Το αντιβιοτικό δεν προκαλεί την ανθεκτικότητα, την επιλέγει. Αυτό μας το επέδειξαν οι Luria και Delbruck καθώς και ο Lederberg (όλοι βραβεία Nobel). Τα βακτήρια, σαν μονοκύτταροι οργανισμοί, δεν μαθαίνουν και δεν ξεμαθαίνουν να αντιδρούν στα αντιβιοτικά. Απλώς κάνουν ότι τους επιτάσσουν τα γονίδια τους. Είτε πεθαίνουν (ευαίσθητα λόγω μη μετάλλαξης), είτε επιζούν (ανθεκτικά λόγω μετάλλαξης). Αυτό που αλλάζει (= εξελίσσεται) είναι ο πληθυσμός.”
15 σχόλια
4 Απριλίου 2007 σε 10:35 πμ
Μαλιστα…ενδιαφερον…
4 Απριλίου 2007 σε 4:57 μμ
Η ουσία εδώ είναι ότι θεμελιώδη ρόλο σ’ αυτές τις διεργασίες παίζει η εξέλιξη, την οποία και αποφύγουν να αναφέρουν οι βιολόγοι, μήπως και κακοχαρακτηριστούν από τις οπισθοδρομικές ομάδες των θεόπληκτων.
4 Απριλίου 2007 σε 6:26 μμ
Χμ κύριε Φραγκόπουλε μάλλον εδώ θα διαφωνήσω μαζί σας. Οι βιολόγοι κατά κανόνα κάνουν μνεία της Εξέλιξης. Άλλες κατηγορίες επαγγελματιών και επιστημόνων αποφεύγουν να χρησιμοποιούν και την ίδια τη λέξη, ακόμη και όταν κάνουν χρήση των πρακτικών συνεπειών της Εξέλιξης. Ρίξτε μια ματιά στο άρθρο του PloS Biology και θα συμφωνήσετε. Α (άσχετο αυτό) ρίξτε μια ματιά και στον χάρτη που παρουσιάζει τη διαβάθμιση της διδασκαλίας της Εξέλιξης στις πολιτείες των ΗΠΑ.
5 Απριλίου 2007 σε 2:43 πμ
Δεν είναι και άσχημα τελικά στις ΗΠΑ, κίτρινο και πράσινο υπερτερεί. Το περίμενα πολύ χειρότερα! Σ’ εμάς έριξε ο “προοδευτικός” Ευθυμίου την Εξέλιξη στο τέλος του βιβλίου για να μην διδάσκεται ποτέ…
7 Απριλίου 2007 σε 10:28 μμ
Καλή Ανάσταση,και καλή συνέχεια στα ωραία,-ενιοτε-πικάντικα,και επιμορφωτικά σας αρθράκια!
Όσο για το εκπαιδευτικο ζητημα ,των τελευταίων μηνών,να πω απο την καθημερινή -πολεμικού κλιματος- εμπειρία μου σε κέντρο Αθήνας,ότι…ΖΩ ΑΚΟΜΗ!!
Να ναι καλα οι καθηγητες-μαθητες-φοιτητές-χουλιγκαν,που μου χάρισαν λίγα χρόνια ζωής ακόμα!!Τους ευχαριστώ απο ψυχής που αστοχησαν στο διάβα μου!!
8 Απριλίου 2007 σε 10:45 πμ
Καλημέρα. Πέρα από τις επισημάνσεις θα ήθελα να τονίσω και την σπουδαιότητα παρέμβασης του Kου Ζούρου. Καθώς είναι από εκείνους τους ακαδημαϊκούς που παλεύουν για την ιδέα της Εξελικτικής και βέβαια κατέχουν αρκετά καλά το περιεχόμενό της με όλες τις δυσκολίες της. Η παρέμβαση αυτή νομίζω πως δείχνει ότι η ελληνική μπλοκόσφαιρα μπορεί να αποτελέσει πεδίο γόνιμου διαλόγου, και τελικώς θεωρώ πως για την παρέμβαση αξίζει συγχαρητήρια και ο αγαπητός hfr που ανέδειξε με τον μοναδικό του τρόπο το θέμα. Ας ευελπιστούμε και σε μελλοντικές αξιόλογες παρεμβάσεις. Keep going…
8 Απριλίου 2007 σε 11:07 πμ
Προς Deppy: Χρόνια Πολλά και σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.
Προς Biomoles: Σε ευχαριστώ για τα καλά, αλλά υπερβολικά για το πρόσωπό μου καλά λόγια. Δεν ισχύει το ίδιο για τις παρεμβάσεις του κου Ζούρου που πράγματι έχει συμμετάσχει, στηρίξει και ενθαρρύνει κάθε προσπάθεια στην οποία αναδεικνύεται το ζήτημα της Εξέλιξης. Το σχόλιό σου για τη δυνατότητα να καταστεί η μπλογκόσφαιρα πεδίο γόνιμου διαλόγου, φοβάμαι ότι προς το παρόν μόνον ευχή μπορεί να αποτελεί..
16 Απριλίου 2007 σε 12:49 πμ
Πάρα πολύ ενδιαφέρον post πάνω σε θέματα που θα ήταν καλό να γνώριζαν όχι μόνο οι βιολόγοι.
Γιατί η εξέλιξη στα σχολικά βιβλία να είναι στο τέλος του βιβλίου και όχι μέσα στην ύλη ?
Η παρέα μου, που αποτελείται από παιδιά 20-25 ετών φοιτητές ΑΕΙ και ΤΕΙ, με άφησε άφωνο όταν κανείς δεν είχε ιδέα για το πώς εξελίσσονται τα ήδη. Η συζήτηση ήρθε από μόνη της και χωρίς εγώ να παρέμβω καταλήξανε να διατυπώσουν την θεωρία του Lamark για την εξέλιξη !
Όπως καταλαβαίνεται κουφάθηκα και προσπάθησα μέσα σε πέντε λεπτά να τους εξηγήσω για τις μεταλλάξεις και την φυσική επιλογή όσο πιο κατανοητά μπορούσα και σχεδόν τα κατάφερα !
Η θεωρία της εξέλιξης άν και πολυδιάστατη μπορεί να γίνει εύκολα κατανοητή στα βασικά της μέρη από όλους τους νέους ανθρώπους, θέλω να πιστεύω.
Το θέμα είναι ότι αυτή η γνώση δεν δίνεται στο ευρύ κοινό άν και είναι εύκολη να αφομοιωθεί. Κρίμα. 4000 χιλιάδες χρόνια προσπαθούμε να κατανοήσουμε τον κόσμο και δέν ξέρουμε πώς το πτερύγιο έγινε χέρι.
16 Απριλίου 2007 σε 8:39 μμ
Κε Παπαδημητρίου έχετε απόλυτο δίκιο. Είναι τόσο σημαντική η θεωρία της Εξέλιξης για την αυτογνωσία μας, που το ενδιαφέρον της δεν περιορίζεται στους βιολόγους. Οι επιδράσεις της σε κάθε τομέα του ανθρώπινου πνεύματος είναι τόσες πολλές, ώστε θα έπρεπε να είναι κτήμα κάθε σκεπτόμενου πολίτη. Υπόσχομαι κάποια στιγμή, απλώς να τις απαριθμήσω.
10 Μαΐου 2007 σε 6:00 μμ
Κύριε hfr,
Πολύ ενδιαφέρον άρθρο! Ό,τι πρέπει για ένα μικρό διάλειμμα πριν τις σχολικές εξετάσεις! Πάντως,είναι πραγματικά κρίμα που δεν διδασκόμαστε Εξέλιξη στο σχολείο, παρ’ολο που εΙναι τοσο χρήσιμη για να κατανοήσουμε τον κόσμο μας! Μη στενοχωριέστε όμως. Πιστεύω οτι αργά ή γρήγορα όλοι θα συνειδητοποιήσουν το μεγάλο αυτό λάθος και θα επανεντάξουν την εξέλιξη στο ελληνικό σχολείο!
Υ.Γ.Θα μπορούσατε μήπως να γράψετε κάτι παραπάνω για τις μεταλλάξεις, γιατί με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα? Ευχαριστώ.
11 Μαΐου 2007 σε 5:40 πμ
Πραγματικά είναι κρίμα που αποκλείεται η διδασκαλία της Εξέλιξης από το Λύκειο, που και τα παιδιά είναι μεγαλύτερα και λίγο περισσότερο γνώση έχουν αποκτήσει στη Βιολογία, ώστε να μπορούν να την κατανοήσουν. Αφού λοιπόν σε ενδιαφέρουν οι μεταλλάξεις, σου υπόσχομαι ότι ένα επόμενο πόστ θα είναι αφιερωμένο σε αυτές. Ωστόσο θα κάνεις λίγο υπομονή. Αυτά λοιπόν και καλή επιτυχία στις εξετάσεις σου!
8 Ιουλίου 2007 σε 10:04 μμ
Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι την ίδια επίδραση που έχουν τα αντιβιοτικά έχουν και άλλοι παράγοντες για μη κατευθυνόμενη μεταλλαξιγένεση, όπως χημικά και ακτινοβολία.Η καραμέλα με τα αντιβιοτικά δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις και πολύ σωστά αναφέρεται ότι έχει διαφορά ο δείκτης επιλογής από τον παράγοντα που δημιουργεί την ανθεκτικότητα, ο οποίος μπορεί είναι ένα ή περισσότερα γονίδια ανθεκτικότητας σε αντιβιοτικά.
hfr συνέχισε να ποστάρεις με high frequency!
9 Ιουλίου 2007 σε 6:47 πμ
Αγαπητέ Βιολόγε δεν έχεις άδικο ότι το παράδειγμα των αντιβιοτικών έχει χρησιμοποιηθεί πολύ. Θα συμφωνείς ωστόσο ότι είναι ένα παράδειγμα πολύ οικείο στο μη βιολόγο αναγνώστη και ίσως αρκετά… κακοπαθημένο, ιδιαιτέρως από γιατρούς, ώστε να χρειάζεται να επανερχόμαστε ….
Αναφορικά με τη συχνότητα των ποστ, πάλι έχεις δίκιο, αλλά δυστυχώς ο φόρτος των τελευταίων ημερών στο σχολείο, κάτι σεμινάρια και οι άλλες διαδικτυακές δραστηριότητες (biology4u κ.α.) εξανεμίζουν τον ελεύθερο χρόνο.
9 Ιουλίου 2007 σε 3:20 μμ
Δε διαφωνώ καθόλου.Αυτός είναι και ο ρόλος του επιστήμονα.Να προωθεί την ανάλυση της ουσίας στην πραγματική διάσταση της χωρίς παρερμηνείες.
Ωραία και η πρωτοβουλία του biology4u!!!
6 Αυγούστου 2007 σε 10:38 πμ
Αν και ο σκοπός του σχολίου μου είναι άλλος, αρχίζω επί του θέματος. Συμφωνώ αγαπητέ hfr και επαυξάνω. Τέτοιες λανθασμένες ερμηνείες επιστημονικών θεμάτων από επιστήμονες (άνω τελεία μπορεί να μην υπάρχει, εισαγωγικά όμως υπάρχουν, αλλά ας είναι . . .) υποκρύπτουν όχι μόνο ανθρωπομορφική αλλά και μεταφυσική προσέγγιση της φυσικής πραγματικότητας. Κατά τη γνώμη μου αυτό είναι από τα τραγικότερα λάθη που διαπράττουν επιστήμονες γιατί τροφοδοτεί και υποδαυλίζει παρόμοιες προσεγγίσεις αλλά και ανάλογη στάση ζωής, ανθρώπων επιστημόνων ή μη, που είναι ευάλωτοι στη δήθεν γοητεία της μεταφυσικής.
Ο σκοπός όμως του σχολίου είναι να ευχαριστήσω για τη φιλοξενία του blog και να ευχηθώ να υπάρχει συνέχεια στην e-παφή. Είμαι αρχάριος στα διαδικτυακά και είναι κι αυτός ένας λόγος που το Λυκούρας Φώτης blog δείχνει να αφορά μόνο στον υποψήφιο των Πανελλαδικών. Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για κάτι ευρύτερο και βαθύτερο και ελπίζω να φανεί σιγά-σιγά. Ευχαριστώ πάρα πολύ.
Παρεμπιπτόντως ο τονισμός του επιθέτου είναι Λυκούρας και όχι Λύκουρας.